Малайзиялик меҳмонлар Судьялар олий кенгаш фаолияти билан танишди
Ҳуқуқ ҳам, мажбурият ҳам қонун билан тартибга солинади
Кенгашдан сўнг: навбатдаги муддатга тайинланган судьялар маълум бўлди
Судьялик масъулияти – мунтазам ўқиш, мунтазам изланиш...
Судьялар олий кенгашининг навбатдаги йиғилиши бўлиб ўтаётгани, унда Кенгаш ваколатига доир бир қанча масалалар қатори айрим судьяларни ваколати муддати даврига тайинлашга оид масала ҳам муҳокама қилинаётгани хабари берилганди. Очиқ танлов ва муқобиллик асосида ўтган муҳокамалар натижасида айрим туман ва туманлараро судларга янги раислар тайинланди. Шунингдек, бир неча нафар судьянинг иш жойи ўзгарди. Судьялар олий кенгаши қарори билан: Эргашев Авазжон Йигиталиевич – судьялик ваколати муддати даврига Фарғона вилояти жиноят ишлари бўйича Фарғона туман судининг раиси лавозимига қайта тайинланди ва шу муносабат билан Фарғона вилояти жиноят ишлари бўйича Қўштепа туман судининг раиси лавозимидан озод қилинди; Холиқов Худоберди Комилович – судьялик ваколати муддати даврининг беш йил муддатига Фарғона вилояти жиноят ишлари бўйича Ёзёвон туман судининг раиси лавозимига қайта тайинланди ва шу муносабат билан Фарғона вилояти жиноят ишлари бўйича Фарғона туман судининг раиси лавозимидан озод қилинди; Арапов Рахматжон Эргашович – судьялик ваколати муддати даврига Фарғона вилояти жиноят ишлари бўйича Қўштепа туман судининг раиси лавозимига қайта тайинланди ва шу муносабат билан Фарғона вилояти жиноят ишлари бўйича Ёзёвон туман судининг раиси лавозимидан озод қилинди; Абдубаннабов Махкамжон Мурадилович – судьялик ваколати муддати даврига Фарғона вилояти жиноят ишлари бўйича Данғара туман судининг раиси лавозимига қайта тайинланди ва шу муносабат билан Фарғона вилояти жиноят ишлари бўйича Фарғона шаҳар судининг судьяси лавозимидан озод қилинди; Омонов Шеҳроз Тураевич – судьялик ваколати муддати даврининг беш йил муддатига Жиззах вилояти фуқаролик ишлари бўйича Жиззах туманлараро судининг раиси лавозимига қайта тайинланди ва шу муносабат билан Жиззах вилоят судининг фуқаролик ишлари бўйича судьяси лавозимидан озод қилинди; Хамидов Илҳомжон Эргашович – судьялик ваколати муддати даврига Самарқанд вилояти жиноят ишлари бўйича Қўшработ туман судининг раиси лавозимига қайта тайинланди ва шу муносабат билан Самарқанд вилоят судининг жиноят ишлари бўйича судьяси лавозимидан озод қилинди; Расулов Ойбек Мелисович – судьялик ваколати муддати даврига Тошкент вилояти фуқаролик ишлари бўйича Чирчиқ туманлараро суди раисининг ўринбосари лавозимига қайта тайинланди ва шу муносабат билан Тошкент вилояти фуқаролик ишлари бўйича Ўртачирчиқ туманлараро судининг судьяси лавозимидан озод қилинди; Саттаров Омон Илхамович – судьялик ваколати муддати даврига Тошкент вилоят судининг фуқаролик ишлари бўйича судьяси лавозимига қайта тайинланди ва шу муносабат билан Тошкент вилояти фуқаролик ишлари бўйича Янгийўл туманлараро судининг судьяси лавозимидан озод қилинди; Ниязов Шохрух Фуркатович – судьялик ваколати муддати даврига Тошкент вилояти Нурафшон туманлараро маъмурий судининг судьяси лавозимига қайта тайинланди ва шу муносабат билан Тошкент шаҳар Тошкент туманлараро маъмурий судининг судьяси лавозимидан озод қилинди; Юлдашева Шахноза Мухаммаджоновна – судьялик ваколати муддати даврига Наманган вилояти фуқаролик ишлари бўйича Учқўрғон туманлараро судининг судьяси лавозимига қайта тайинланди ва шу муносабат билан Тошкент шаҳар фуқаролик ишлари бўйича Миробод туманлараро судининг судьяси лавозимидан озод қилинди; Шайманов Икромжон Шайдуллаевич – судьялик ваколати муддати даврининг беш йил муддатига Сурхондарё вилояти жиноят ишлари бўйича Музработ туман судининг раиси лавозимига қайта тайинланди ва шу муносабат билан Сурхондарё вилояти жиноят ишлари бўйича Термиз шаҳар судининг раиси лавозимидан озод қилинди; Мирзаев Абдусалом Қурбанпулатович – судьялик ваколати муддати даврининг беш йил муддатига Сурхондарё вилояти жиноят ишлари бўйича Термиз шаҳар судининг раиси лавозимига қайта тайинланди ва шу муносабат билан Сурхондарё вилоят судининг жиноят ишлари бўйича судьяси лавозимидан озод қилинди; Абдираимов Тулкин Мамараимович – судьялик ваколати муддати даврига Сурхондарё вилоят судининг жиноят ишлари бўйича судьяси лавозимига қайта тайинланди ва шу муносабат билан Сурхондарё вилояти жиноят ишлари бўйича Музработ туман судининг раиси лавозимидан озод қилинди. Судьялар олий кенгаши матбуот хизмати
Ижтимоий тармоқларда Кенгаш ҳузуридаги Судьялар олий мактабининг Судьялик лавозимларига номзодларни тайёрлаш курсига (2023-2024 ўқув йили учун) қабул қилишдаги айрим имтиёзларга нисбатан эътирозли фикрлар айтилмоқда. Эътирозларда, асосан, “Жиззах, Навоий, Сирдарё, Сурхондарё вилоятларида туғилган ва шу вилоятларда доимий яшаётган талабгорларга жами кириш синовларида тўплаган баллига қўшимча 15 балл берилиши” тенглик тамойилига зидлиги таъкидланади. Судьялар олий кенгаши томонидан судьялар корпусини шакллантиришда кадрларга бўлган эҳтиёжлар ҳудудлар кесимида изчил ўрганилиб, зарур чора-тадбирлар кўриб келинмоқда. Таҳлилларга кўра, юқорида қайд этилган вилоятлар судларида фаолият кўрсатаётган судьялар орасида маҳаллий кадрларнинг улуши 2,2 - 4 фоизни ташкил қилмоқда, холос. Бу ҳол маҳаллий кадрларга эҳтиёж катталигини, ушбу ҳудудларда фаолият кўрсатаётган судьяларнинг асосий қисмини бошқа вилоятлардан келиб ишлаётганлар ташкил этаётганини яққол кўрсатади. Мавжуд ҳолат Судьялар олий кенгаши ҳамда Олий суд таркибини шакллантиришда ҳудудий вакилликни таъминлаш масаласида ҳам муаммо туғдираётгани инобатга олинса, муаммо кўламини кенгроқ тасаввур қилиш мумкин. Жойлардаги маҳаллий кадрларга бўлган заруриятдан келиб чиқиб, номи қайд этилган вилоятларда туғилган ва доимий яшаётган талабгорларга истисно тариқасида имтиёз бериш масаласи Кенгаш кун тартибига киритилиб, унинг таркиби томонидан маъқулланди. Шу ўринда кейинги икки йилда Кенгаш томонидан бошқа вилоятларда ишлаб юрган 147 нафар судьялар, ўз хоҳишига кўра, ўзи туғилган ёки доимий яшаган вилоятга қайтариш орқали тизимда иш самарадорлигини оширишга эришилганини ҳам қайд этиб ўтиш лозим. Маълумот тариқасида айтиб ўтамиз, мазкур тартиб 2023-2024 ўқув йил учун жорий этилмоқда. Судьялар олий кенгаши таъкидлайдики, Кенгаш ҳузуридаги Судьялар олий мактабининг Судьялик лавозимларига номзодларни тайёрлаш курсига қабул қилишдаги имтиёз ҳеч кимга судьялик лавозимини кафолатламайди. Бунинг учун ҳар бир битирувчи Кенгаш томонидан ўтказиб келинаётган судьялик лавозимига танлаш ва тайинлаш бўйича очиқ танловдан муваффақиятли ўтиши шарт. Судьялар олий кенгаши матбуот хизмати
Ижтимоий тармоқ орқали эътиборли чиқишлари билан обуначи ва шинавандаларини кўпа-да зериктирмайдиган “Эзгулик” жамияти раиси А. Ташанов яна бонг уриб чиқди. Бу галги чиқишининг қисқа мазмуни шуки, жиноят ишлари бўйича Жалақудуқ туман суди судьяси мени (ўзи раислик қилаётган) ишда жамоатчи ҳимоячи сифатида иштирок этишимни рад қилди, ваҳоланки, ташкилотимиз уставида ушбу тартиб (судларда жамоатчи ҳимоячи сифатида иштирок этиш) бор, камига, мана, қонун (ЖПК 42-модда)! Бироқ судьялар ҳеч бизни ёқтирмади-ёқтирмади-да, талабда янглишаётган бўлсак, фалон-фалон ташкилотлар, хоссатан,”Судьялар олий кенгашининг тили заҳаргина “воизи” ҳолатга изоҳ берса... Муҳтарам ҳуқуқ фаолининг туман судида кўрилаётган ишда жамоатчи ҳимоячи сифатида иштироки рад этилиб, бу ҳақда тегишли ажрим чиқарилганлиги – судьянинг аниқ ишлар бўйича процессуал ҳаракати ҳисобланади. Қонунга кўра, судьянинг процессул ҳаракатига ҳуқуқий баҳо бериш Кенгаш ваколатларига кирмайди. Ёйиброқ тушунтирилса, судьяларнинг процессуал хатти-ҳаракатлари қонунийлиги ёки ишни кўришда моддий ва процессуал қонун нормалари талабларига риоя қилинган-қилинмаганлиги ҳолатларига ҳуқуқий баҳо бериш юқори турувчи судлар ваколатига тааллуқлидир. Изоҳимиз шу. Қўшимча қилиш мумкинки, “Эзгулик” раисининг мурожаати суд томонидан рад этилгани – унга нисбатан ушбу даргоҳ эшиклари тақа-тақ ёпилганини билдирмайди: очиқ суд мажлисида кузатувчи сифатида иштирок этишида ҳеч қандай монелик йўқ. Дарвоқе, муаллиф ўз чиқишида ҳамманиям адвокат ёллашга қурби етмаслиги, уларга холис ёрдам кўрсатиш ниятидаги жамоатчи ҳимоячиларга нисбатан судларда қўйилаётган тўсиқлар қўшимча муаммо туғдираётганини ҳам қайд этиб ўтади. Судларда “Эзгулик” вакилларининг жамоатчи ҳимоячи сифатида иштирок этиш ваколати бор-йўқлиги, бу борадаги ҳуқуқий тартиблар хусусида ваколатли орган шарҳ ёки тушунтириш берар, эҳтимол. Биз эса якунда иккита маълумотни жамоатчиликка етказиб қўйишни лозим, деб билдик: Жиноят ишлари бўйича Жалақудуқ туман судида кўрилаётган ишда судланувчиларнинг ҳимояси масаласида муаммо йўқ. Айрим судланувчиларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини битта эмас, бир неча нафар адвокатлар ҳимоя қилмоқда... Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 6 сентябрдаги 741-сон қарорига асосан “Мадад” – муассаса шаклидаги нодавлат нотижорат ташкилоти ташкил этилиб, жойлар унинг бюролари фаолият кўрсатмоқда. Фуқароларга ҳуқуқий масалалар бўйича шу жумладан, онлайн маслаҳатлар ва тушунтиришлар бериш йўли билан бирламчи бепул юридик ёрдам кўрсатиш ушбу ташкилотнинг асосий вазифалари сирасига киради. Судьялар олий кенгаши матбуот хизмати